Reünie Irangangers was een topper

Marian leest eigen gedichten voor. Ellen aan de afwas met heel veel hulp. Foto hierboven

Daar komt het eten aan

Links Azar in haar keuken met hulp van Carola

De groep die in maart naar Iran reisde en een indrukwekkende reis beleefde hield de reünie in Amsterdam in het buurthuisje van de Da Costabuurt. Daar ontving Azar haar gasten. Zij is een Iraanse en dreef een Iraans eethuis. Nu was zij er voor ons als bekende van Joke Bakker, die breed uithaalde. Iraanse kookles en werk aan de winkel voor een paar enthousiaste mannen, die dat ook duidelijk lieten weten. De locatie alleen al was een belevenis. We aten eigenlijk in de etalage van een winkel, maar genoten. Het was goed weer en verslaafden konden buiten roken (ik ook). Ik zal niet uitvoerig schrijven. Het was onze reünie. Belangrijk is dat Livius aanleiding geeft tot deze sociale contacten. Naast cursussen en reizen, een blijvend contact tussen mensen die een zelfde interesse hebben en elkaar verstaan. Ik maakte al meerdere reünie's mee. Dat bevestigt mijn idee over de intense waarde van Livius. Daarom laat ik aan de hand van foto's zien welke betekenis een initiatief als Livius heeft voor een gezond samenleven. Er was niet alleen Iraans voedsel, ook Frans Wendel bracht een fotopresentatie op t.v. mee, er waren Iraanse bezienswaardigheden als een kamelenzadel en de halsdoek die Iranese militairen droegen tijdens de oorlog tegen Irak (acht jaar). Foto's vervingen het behang. Prima gedaan vrienden, zo gaan we met elkaar om en maken Livius tot een voorbeeld van saamhorigheid. Dank jullie wel. Zoek Trouw van diezelfde zaterdag 13 juni' nog even op. Daarin staat een artikel over pilaarheiligen in het katern Letter en geest. Met een foto van de pilaar van Simeon die we hebben gezien en gefotografeerd.

Hermann (Arminius) geen grondlegger Duitse eenheid

We zijn er een jaar geleden nog geweest, in Kalkriese (Duitsland) om te zien waar Arminius met zijn Germanen de Romeinen onder Varus versloeg. Kalkriese is een moerassig gebied, waar de Romeinse soldaten met hun zware uitrusting niet uit de voeten konden. Arminius joeg de Romeinse legers terug achter de Rijn en werd Hermann genoemd, de held die de Germanen bijeenbracht en de basis van het Duitse rijk legde. Zijn roem en aanbidding namen enorme vormen aan. Er staat in de buurt zelfs een metershoog standbeeld. Hermann werd aanbeden en de held van de natie.

Op 11 juni kwam Trouw met het verhaal dat deze verering onzin is. Althans volgens Duise historici. Niks geen roem, niks geen eenheid. Hermann was een huurling van de keizer, zijn leger had geen enkele verheven bedoeling. Van verenigde Germanen was geen sprake. Hermann af dus, of zoals Trouw kopt 'van z'n sokkel gevallen'. Aardig nieuws voor de Liviusgangers die mee waren op deze trip. Het was indrukwekkend, maar niet meer dan een mythe. Zo leer je nog eens wat. twee keer zelfs.

Wat leert de PVV ons

De verkiezingen voor het Europese parlement zijn geweest, de herdenking van de invasie op de Normandiese stranden ook. Op televisie zag ik (op Geschiedenis 24) tal van beelden en heel veel doden. Verschrikkelijk. Obama bezocht het concentratiekamp Buchenwald. De verkiezingen gaven cijfers die een ruk naar rechts lieten zien, maar daarover wil ik het niet expliciet hebben. Als geïnteresseerde geschiedenisliefhebber zie ook dat in Nederland de PVV terrein wint met een anti-moslimbeleid. De Joden weten alles van zo'n beleid af. Onze cursussen hebben ons geleerd dat er door de eeuwen heen miljarden mensen de dood vonden door haat ten opzichte van elkaar. Hannie van Leeuwen (CDA) zei het terecht bij Knevel: "We kunnen een maatschappij alleen maar opbouwen als we elkaar de ruimte en respect geven". Ook de Dalai Lama spreekt op die manier. "De vijand zit in ons zelf. De tegenstander moeten we met compassie tegemoet treden". Ik zeg het wat kort door de bocht. Dat komt omdat ik zorgelijk tegen de ontwikkeling aankijk. Ik ben van 1936 en heb honger geleden. Ik heb (we noemden hem agent Poppesnor) Joden uit huizen op ons plein zien halen, de bommenwerpers vlogen over en de gaarkeuken had dode mensen op de stoep. Ik heb de angst van mijn vader en moeder gevoeld en geholpen een houtkacheltje aan te steken. Er was ruzie met tante Riek omdat wij een blikje mais hadden en zij niet. Die tijd (al was ik jong) ligt nog als een zwart blok in mijn hoofd. De geschiedenis leert ons dat zoveel mensen geleden hebben omdat mensen elkaar geen plek op aarde gunden.
Zouden de PVV-stemmers beseffen dat wij in Europa al langer vrede kennen dan onze ouders en voorouders? Alles dankzij Europa. Mijn generatie is onrustig. De herinneringen aan ellende zijn, ondanks de meer dan 65 jaar nog realistisch. En wie zich met geschiedenis bezig houdt weet dat egoïsme en hebzucht tot lijden leiden (Dalai Lama). Daarvoor hebben wij niet zo hard gewerkt. Nederlanders hebben toch een gezond verstand?

Ik wil hier nog aan toevoegen dat op televisie (geschiedenis) veel aandacht wordt besteed aan de verjaardag van Anne Frank (80) en haar dagboek. Duidelijker kan niet worden getoond wat rassenhaat tot gevolg kan hebben. Wij hebben een joods/christelijke identiteit, die niet door de Islam mag worden overruled is de stelling.

Maar in onze Bijbel staat ook 'Hebt zorg en liefde voor de vreemdeling in de poort'. Dat is de echte kern van leven en leven met medemensen. De andere mens is niet anders dan jij. Heb compassie.

Waar leiden cursussen en reizen wel niet toe

Al lezende en kijkende naar historische documentaires op televisie had ik een diepe gedachte. Jazeker.... We volgen allemaal regelmatig cursussen bij Livius en gaan mee op reis. De informatie vliegt door je hoofd en gelukkig schrijft Frans Wendel een dagboek. Het gevaar van snel vergeten is voorspelbaar. Maar dan. Dan gaan we lezen. Zelf kocht ik een hele serie van Trouw over Christendom, Jodendom, Boeddhisme, nieuwe spirualiteit. Daar kwamen alle kernen van de cursussen (Joden en Christenen, Islam) terug en ik begon wat ik opnieuw leerde, een plek te geven in mijn leven. Het Boeddhisme bijvoorbeeld sprak mij aan, al was de Dalai Lama net in Nederland. Dat hielp. Ook daar een boek over dus, net als over Plato, geschreven door een Engelse hoogleraar.
Ik wijs u twee berichten verder op een boek over Iran. Dat sluit dan weer aan bij onze reis naar dat culturele land met een slechte naam.
Mijn eenvoudige gedachte was dat Livius dus heel wat losmaakt. Cursussen en reizen voeden interesses. Zo gaat dat door. Livius geeft een startmogelijkheid en als je de kansen pakt word je geestelijk rijker en krijgt een andere visie op het leven om je heen. Is dat niet waardevol? Zeker op onze leeftijd. We worden al wat ouder en hebben de honger naar begrijpen nog steeds. Ook maken we in de eigen leefsfeer veel mee. Veel kennis opdoen en inzicht krijgen helpt echt.
Benut die kans en lees door. Vergeet ook muziek niet.

Livius naar het Rijksmuseum

Op 7 juni waren de Vrienden van Livius naar het Rijksmuseum. Op zich was dat al een belevenis. Ik kom er alleen als er vrienden zijn die van zo'n uitje houden. Meestal wordt gekozen voor het Van Gogh-museum. Vroeger als kind nam mijn vader mij veel mee naar onze trotse kunst. Later fietste ik elke dag door het gebouw heen, op weg naar Trouw. Ook een weelde. Nu is er veel over te doen. Een uitgebreide documentaire toonde juist dezer dagen hoe de fietsersbond in opstand is en de nieuwe ingang afwijst en hoe het komt dat het museum niet in 2008 is geopend. Het wordt maar liefst 2013, om over de overschrijding van het budget maar niet te spreken.
Het werd dus een actueel bezoek onder leiding van een deskundige kunstenaar (kennis van Joke Bakker), die met ons op zoek ging naar klassieke elementen die onze schilders in hun composities gebruikten (zoals De Lairesse) en anderen. Wel we vonden voorbeelden, een verbinding tussen Livius en de meesters. Aardig uitgangspunt. De meeste indruk maakte het wit marmeren beeld van Amor (Cupido) die met zijn linkerhand een pijl uit de koker haalt en zijn rechter wijsvinger voor zijn mondje houdt. Zo van, niets zegger bezoeker, ik ben met de liefde bezig. Daarbij kijkt hij guitig met zijn jongenskoppie. Ontroerend, of zoals Egyptische jongetjes bij de pyramiden roepen: 'allemachtig, prachtig.....'.
Een interessante middag dus, met voor mij veel herinneringen aan mijn jeugd. Zelfs de tijdelijke ingang met de Romeinse poort was in het beeld opgenomen.

Voor de Liviusgangers naar Iran

Graag vertel ik wat ik gelezen heb, vooral als het gaat over onderwerpen die we in cursussen en op reizen tegenkomen. Dit keer gaat het over Iran. Ik las het boek van Azar Nafisi. De titel is 'Alles wat ik verzwegen heb'.

Azar is een Iraanse, die nu in Amerika woont. Zij is professor in Washington. Als literatuurdocent werkte zij aan de universiteit van Teheran, maar werd verwijderd omdat ze weigerde een hoofddoek te dragen. Azar is een hoogst intelligente vrouw, die vertelt over haar verhouding tot ouders en maatschappij. Dat is op zich al zo boeiend dat het boek niet uit je handen komt. Maar, ook de twee Shaj's passeren het denken, Mossadeq, Khomeini en nog meer leiders. Zo plaatst zij haar gevoelens in een tijdsgewricht waar wij veel van weten. Zij doet dat op een manier die respect afdwingt en gevoel. Ik was onder de indruk van dit boek. Het laat me niet los, ook al omdat we in Iran waren en veel over de geschiedenis hebben gehoord. Ik beveel dit boek aan. Het vermeerdert onze kennis. Azar schrijft meesterlijk en ik geloof haar. Een heerlijk boek. Uitgegeven door de Bezige Bij.

En als u toch aan het lezen bent. Trouw heeft een serie boeken over jonge schrijvers over religies. Ik las over het Jodendom. De naam van God is niet uit te spreken. Alleen medeklinkers. De klinkers moeten we zelf invullen. Dat zijn we zelf. De schrijfster schrijft G'D. Vul de klinker zelf in. Is dat niet een uitdaging?.

Opmerkelijk boekje

Rond de Kerstdagen stuurde de VU mij een boekje van de Joodse schrijver Marcel Möring. Een cadeautjevan het College van Bestuur. Voor mij was zijn kleine boekwerkje een verrassing en zeker dat Möring de tweede schrijver Op Lokatie aan de Faculteit der Letteren was. Het boek heet 'Een lange weg' en gaat in wezen over de mogelijkheden van anderen (Joden, moslims, Turken, Hongaren, enz.) om in te burgeren in een Nederlandse samenleving die op het publieke terrein de zuilenwarmte is kwijtgeraakt. Opnieuw de vraag: hoe ga je met de ander om. Marcel Möring (kind van een Joodse moeder) kende ik niet, maar dat is nu anders.
Hij schrijft dat de VU als zeer diverse onderwijsinstelling goed werk doet. De wortels zijn diep verborgen. Het beeld van Abraham Kuyper is verstopt en niemand die de hal binnenkomt wordt herinnerd aan de gereformeerde geboorte. Daarom studeren zoveel allochtonen in Amsterdam Zuid/Oost. "De VU zal steeds dieper doordringen in het kloppende hart van de Zuidas. Grote bedrijven in dit deel van Amsterdam stellen al diversiteitsmanagers aan, Heel logisch want er studeren heel veel jonge, talentvolle allochtonen af. Die zijn zeer gewild bij banken, verzekeraars, advocatenkantoren en dergelijke. De VU blijkt de eerste keus voor jonge Islamitische mannen en vrouwen die haken naar erkenning
Voor wie nadenkt over de verhouding tussen Islam en Christendom is dit kleine boekje een groot boek, dat helpt het denken vorm te geven. Aanbevolen dus.

In de ban van Marcel Möring kocht ik zijn boek In Babylon, over een Joods gezin uit Polen dat trekkend door de wereld ook Nederland leerde kennen. Het gezin heette Levie, maar koos een andere achternaam 'Hollander'. Misschien schrijf ik er nog wel eens over.